E Scooter Use and Dangers

Ηλεκτρικά πατίνια: Καινοτόμο μέσο μεταφοράς η επικίνδυνο ‘gadget’;

Τα ηλεκτρικά πατίνια (e-scooters) σημείωσαν την άφιξη τους στην ελληνική αγορά το 2018. Αρχικά, διατέθηκαν μόνο από εξειδικευμένα καταστήματα ηλεκτρικών οχημάτων, αλλά σε σύντομο χρονικό διάστημα έγιναν ιδιαιτέρως δημοφιλή με αποτέλεσμα την πώλησή τους και σε μεγάλα καταστήματα ηλεκτρονικών ειδών.
Την τελευταία διετία η χρήση τους αυξήθηκε σημαντικά, όπως πιστοποιούν και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ: το 2022 πουλήθηκαν στην Ελλάδα, κατά προσέγγιση, 100.000 ηλεκτρονικά πατίνια.

Χρήση και νομικό πλαίσιο
Παρά την ευρεία διάδοση του συγκεκριμένου μέσου, υπάρχουν κανόνες για την ορθή και ασφαλή χρήση που δεν είναι γνωστοί ή παρερμηνεύονται εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν απαιτείται δίπλωμα για την οδήγησή τους. Ωστόσο, υπάρχει νόμος που ορίζει το καθεστώς σχετικά με τα e-scooters (4784/2021).
Σύμφωνα με τον ΚΟΚ, τα e-scooters ανήκουν στην κατηγορία ηλεκτροκίνητων οχημάτων ΕΠΗΟ (δηλ. Ελαφρά Προσωπικά Οχήματα). Αν η ταχύτητά τους κυμαίνεται από 6 έως 25 χλμ. / ώρα θεωρούνται και κυκλοφορούν ως ποδήλατα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι χρήστες των e-scooters απαγορεύεται να κινούνται σε δρόμους όπου το μέγιστο επιτρεπόμενο όριο υπερβαίνει τα 50 χλμ. / ώρα. Πρόκειται για μια συνήθη παράβαση στην οποία οφείλονται μέχρι σήμερα πολλά ατυχήματα, ορισμένα εκ των οποίων με σοβαρές επιπτώσεις για τη σωματική ακεραιότητα των εμπλεκομένων. Επιπλέον απαγορεύεται η κίνηση με ηλεκτρονικό πατίνι σε πεζοδρόμια, ωστόσο αρκετοί χρήστες παραβιάζουν συχνά την παρούσα συνθήκη.
Αν ο οδηγός τηρεί τους παραπάνω κανόνες, το ηλεκτρονικό πατίνι μπορεί να θεωρηθεί ένα σχετικά ασφαλές μέσο μετακίνησης: δημοσίευμα του ειδησεογραφικού δικτύου Euronews παραθέτει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία, στη Φινλανδία το 2022 για κάθε 100.000 διαδρομές υπήρξαν 18 περιστατικά επείγουσας εισαγωγής σε νοσοκομείο από ατύχημα με πολύ σοβαρούς τραυματισμούς ενώ ο βαθμός επικινδυνότητας της χρήσης των e-scooters είναι αρκετά υψηλότερος σε σχέση με τον αντίστοιχο της χρήσης των ποδηλάτων ή της πεζής μετακίνησης.

Παράγοντες επικινδυνότητας
Οι βασικότερες συνθήκες που αυξάνουν τον κίνδυνο πρόκλησης ατυχήματος και ύπαρξης σοβαρού τραυματισμού για τον οδηγό του e-scooter είναι:

  • η μη χρήση προστατευτικού κράνους για τον αναβάτη,
  • η υψηλή ως προς τις περιστάσεις (π.χ. κυκλοφοριακές συνθήκες, οδήγηση τη νύχτα) ταχύτητα,
  • η έλλειψη εκπαίδευσης (δηλ. οι αναβάτες δε γνωρίζουν τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ή / και τη ορθή χρήση και λειτουργία του e-scooter),
  • η περιοχή χρήσης (δηλ. η κυκλοφορία στο δρόμο μαζί με αυτοκίνητα και φορτηγά μεγάλου μεγέθους),
  • η υπέρβαση του μέγιστου επιτρεπόμενου βάρους στο πατίνι (ανάλογα με τη μάρκα και το μοντέλο) μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την απόδοσή του,
  • τα μικρά, συμπαγή ελαστικά καθώς έχουν ελάχιστη απορρόφηση (σε σύγκριση με τα ελαστικά μοτοσικλετών ή μοτοποδηλάτων οι μεγάλοι κραδασμοί μπορούν να οδηγήσουν στην αποσταθεροποίηση και στην απώλεια ισορροπίας του αναβάτη), και
  • η ποιότητα κατασκευής: ηλεκτρονικά πατίνια χαμηλής ποιότητας εμφανίζουν συχνές βλάβες τις οποίες ένας αναβάτης μπορεί να μην αντιληφθεί εγκαίρως.

Συμπληρωματικά μέτρα
H ασφάλεια των χρηστών e-scooter καθώς και άλλων χρηστών του δρόμου, μπορεί να διασφαλιστεί με την ύπαρξη συγκεκριμένων κανονισμών και νόμων. Έτσι, η θέσπιση ορίου ηλικίας για τους αναβάτες, ο περιορισμός της μέγιστης ταχύτητας που μπορούν να αναπτύξουν, οι απαιτήσεις για προστατευτικό εξοπλισμό σχετικό με την ένδυση του αναβάτη και η αύξηση των προστίμων για τροχαίες παραβάσεις είναι μερικές από τις προτάσεις που μπορούν να οδηγήσουν στην μείωση των ατυχημάτων και να αυξήσουν την ευσυνειδησία των ίδιων των οδηγών.